خبر : مضاف اليه . بالمبتداء : جار و مجرور ، متعلّق است به « رفع » . ترجمه : مبتداء را بواسطه ابتدائيّت رفع داده و همچنين رفع خبر بواسطه مبتداء مىباشد . شرح عربى : و رفعوا مبتدء بالابتداء ، و هو كونه معرّى من العوامل اللّفظيّة . و قيل : جعل الاسم اوّلا ليخبر عنه . كذاك رفع خبر بالمبتداء ، وحده و هو الصّحيح الّذى نصّ عليه سيبويه ، لانّه طالب له . و قيل : بالابتداء ، لانّه اقتضاهما ، فعمل فيهما . و ردّ بانّ اقوى العوامل و هو الفعل لا يعمل رفعين ، فما ليس اقوى اولى . و قيل : بالابتداء و المبتداء . و قال الكوفيّون ترافعا اى كلّ واحد منهما رفع الآخر و له نظائر فى العربيّة . ترجمه و شرح : اقوال و آراء در عامل مبتداء و خبر مصنّف گويد : علماء رفع مبتداء را بواسطه ابتدائيّت مىدانند . شارح گويد : مقصود از ابتدائيّت آنست كه مبتداء از عوامل لفظيّه برهنه و مجرّد مىباشد چنانچه در مثال « زيد قام » لفظ زيد از هرعامل لفظى خالى است و طبق گفته مصنّف نفس اين تجرّد و خالى بودن كلمه « زيد » را رفع داده است . بعضى ديگر در تفسير ابتدائيّت گفته‌اند : ابتدائيّت يعنى اسمى را اوّل كلام قرار مىدهند تا از آن خبر دهند . سپس مصنّف گويد : و همچنين مرفوع بودن خبر بواسطه مبتداء مىباشد .